Rozliczenie PIT-38 z Interactive Brokers

Dlaczego IBKR nie wyśle ci PIT-8C

PIT-8C wystawia polski płatnik, czyli dom maklerski działający w polskim systemie podatkowym. Interactive Brokers nim nie jest, więc nie ma podstawy prawnej, żeby taki formularz wystawić. To nie jest niedopatrzenie ani opóźnienie: tego formularza nie będzie nigdy, niezależnie od tego, ile lat masz tam rachunek.

Praktyczna konsekwencja jest prosta i nieprzyjemna: obowiązek złożenia PIT-38 istnieje tak samo, tylko cała praca po stronie zbierania danych spada na ciebie. Brak formularza nie jest okolicznością łagodzącą, a urząd i tak wie o rachunku, bo dane o zagranicznych rachunkach finansowych trafiają do polskiej administracji w ramach automatycznej wymiany informacji (CRS).

Skąd wziąć dane: Activity Statement i Flex Query

IBKR daje dwie drogi do tych samych liczb. Nazwy pozycji w menu zmieniają się między wersjami panelu, więc trzymaj się sensu, nie dosłownego brzmienia.

1. Activity Statement: gotowe zestawienie za okres (wybierz cały rok kalendarzowy). Szybsze, czytelne, wystarczy przy kilkunastu transakcjach.
2. Flex Query: konfigurowalny raport, który możesz wygenerować w CSV lub XML i zapisać jako szablon do kolejnych lat. Wygodniejszy, gdy transakcji są setki albo gdy chcesz je gdzieś dalej wczytać.

Niezależnie od drogi potrzebujesz czterech rzeczy, i to one, a nie sumaryczny wynik, są podstawą deklaracji:

• Trades: każda transakcja kupna i sprzedaży: data, instrument, liczba sztuk, cena, waluta.
• Commissions / Fees: prowizje przypisane do transakcji. To koszt uzyskania przychodu, ale tylko ten związany z nabyciem i zbyciem.
• Dividends: wypłaty brutto, z datą wypłaty i walutą.
• Withholding Tax: podatek pobrany u źródła, osobno od każdej dywidendy. Bez tego nie odliczysz nic.

Nie bierz do deklaracji podsumowań typu Realized P&L. IBKR liczy wynik własną metodą i w walucie rachunku, a polski PIT-38 wymaga przeliczenia każdej pozycji osobno po kursie z właściwego dnia, a te dwie liczby prawie nigdy się nie zgadzają.

Kurs NBP: osobny dla każdej pozycji

To jest miejsce, w którym rozliczenia z IBKR psują się najczęściej, częściej niż na samych przepisach podatkowych. Zasada z art. 11a ustawy o PIT brzmi: przeliczasz po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu.

Czyli: kupno ma swój kurs, sprzedaż ma swój, prowizja od kupna ma kurs dnia kupna, prowizja od sprzedaży ma kurs dnia sprzedaży, a każda dywidenda ma kurs swojej daty wypłaty. Jeden „kurs roczny” albo kurs z dnia przelewu to najprostszy sposób na deklarację, której nie da się obronić.

FIFO, gdy dokupywałeś w kilku transzach

Przy sprzedaży części pozycji trzeba wiedzieć, które konkretnie papiery sprzedałeś, a przy papierach tego samego rodzaju nie da się ich rozróżnić. Ustawa rozstrzyga to za ciebie: przyjmuje się, że zbywasz kolejno papiery nabyte najwcześniej (art. 24 ust. 10 ustawy o PIT). Wyboru nie ma.

Uwaga na pułapkę: IBKR w swoich raportach potrafi dopasowywać transakcje inną metodą niż FIFO, zależnie od ustawień konta. Jeśli twoje ustawienie brokera rozmija się z polskim FIFO, raport IBKR i twoja deklaracja pokażą różny koszt uzyskania przychodu przy identycznych transakcjach. Obowiązuje polska zasada, nie ustawienie brokera.

Dywidendy i podatek pobrany w USA

Dywidendy nie wchodzą do tej samej puli co zyski ze sprzedaży. Są opodatkowane 19% zryczałtowanym podatkiem, od kwoty brutto, czyli przed potrąceniem podatku amerykańskiego, i wykazujesz je w PIT-38 w części przeznaczonej na zryczałtowany podatek od przychodów zagranicznych.

Podatek pobrany w USA odliczasz od polskiego. Ze złożonym formularzem W-8BEN stawka u źródła wynosi 15% zamiast 30%. IBKR zbiera ten formularz przy zakładaniu rachunku i odnawia go co kilka lat, więc warto sprawdzić, czy twój nie wygasł. Praktyka organów podatkowych ogranicza odliczenie do 15% wynikających z umowy, choć orzecznictwo NSA bywa dla podatników korzystniejsze; kalkulator na tej stronie stosuje ostrożniejszy wariant i sygnalizuje, gdy pobrano więcej.

Efekt netto przy stawce 15%: dopłacasz w Polsce około 4% wartości brutto dywidendy.

Przykład liczbowy

Kwoty poniżej policzone są po rzeczywistych średnich kursach NBP, ręcznie, krok po kroku, więc możesz je odtworzyć z tabel NBP. Rachunek w dolarach, jedna pozycja i jedna dywidenda.

Sprzedaż akcji

Zwróć uwagę, co tu się stało: w dolarach zarobiłeś 620 USD, czyli prawie 17% na pozycji. W złotych dochód to niecałe 806 zł, bo dolar w międzyczasie osłabł z 4,03 do 3,64. Kurs zjadł większość zysku i to jest normalne, a nie błąd w liczeniu. Działa też w drugą stronę: przy umacniającym się dolarze zapłacisz podatek od zysku, którego w walucie nie widziałeś.

Dywidenda

Razem do zapłaty: 171 zł: 153 zł od sprzedaży i 18 zł dopłaty od dywidendy.

Strata, PIT/ZG i danina solidarnościowa

• Strata ze sprzedaży papierów rozlicza się przez 5 kolejnych lat podatkowych, w jednym roku maksymalnie 50% jej wartości, albo jednorazowo w kwocie do 5 000 000 zł. Obniża wyłącznie dochody z tego samego źródła.
• PIT/ZG: załącznik do PIT-38, wykazujesz w nim dochód osiągnięty za granicą i podatek zapłacony za granicą. Składasz go osobno dla każdego państwa.
• Danina solidarnościowa: 4% od nadwyżki dochodów ponad 1 000 000 zł rocznie; dochody z PIT-38 wchodzą do jej podstawy.
• Strata na dywidendach nie istnieje: zryczałtowany podatek liczy się od przychodu brutto, więc dywidend nie da się pomniejszyć o stratę ze sprzedaży.

Pięć błędów, które kosztują najwięcej

1. Przepisanie Realized P&L z raportu IBKR.* To wynik liczony metodą brokera i w walucie rachunku, a nie polska podstawa opodatkowania.
2. Jeden kurs na całą deklarację. Każda transakcja, prowizja i dywidenda ma własny kurs z dnia poprzedzającego.
3. Pominięcie dywidend, bo „podatek już pobrano”. Pobrano amerykański. Polski trzeba wykazać i dopłacić różnicę.
4. Metoda dopasowania brokera zamiast FIFO. Jeśli ustawienie konta różni się od FIFO, koszt uzyskania przychodu wyjdzie inny niż w raporcie.
5. Odliczenie 30% podatku u źródła bez W-8BEN. Odliczysz tyle, na ile pozwala umowa, a brakujący formularz to strata, którą odzyskuje się od amerykańskiego fiskusa, a nie od polskiego.

Co potrafi dziś kalkulator na tej stronie

Mówiąc wprost, żeby nie było rozczarowania po kliknięciu: automatycznego importu wyciągów z IBKR jeszcze nie ma. Dziś kalkulator wczytuje automatycznie eksporty ze Schwab Equity Award Center, a pozycje z każdego innego brokera wprowadza się ręcznie. Wtedy liczy wszystko to, co opisano wyżej: kursy NBP z dnia poprzedzającego, dopasowanie FIFO, dywidendy z odliczeniem podatku u źródła i PDF, w którym każdą kwotę da się sprawdzić ręcznie. Obsługiwane są kwoty w dolarach.

Import wyciągów IBKR i waluty inne niż dolar są następne w kolejce. To, jak szybko powstaną, zależy wprost od tego, ile osób da znać, że ich potrzebuje.